Home  50 jaar  Vogelwacht  Bestuur  Jaarvergadering  Jeugd  Nazorg  Nestkasten  Eendenkorven  Waarnemingen  Excursies  Contact  Links  Foto's  
 





 

23 November 2014

Statistieken Nazorg 2014

Dat er geen jaar gelijk is, laten de statistieken van de nazorg dit jaar weer duidelijk zien.
In eerste instantie leek het een goed jaar te worden voor de weidevogels, immers we hadden een zachte winter en een mild voorjaar, de weidevogels konden daardoor vroeg aan de leg beginnen.
Een zachte winter en een voorjaar met vrij hoge temperaturen brengt echter ook met zich mee dat de boeren vroeg maaien en dat is weer een drama voor de vogels.
Op veel plaatsen waar in maart kievitenparen aanwezig waren bleken deze halverwege april ineens verdwenen. Wat daar nou precies de reden voor was, is niet helemaal duidelijk.
Wel is het zo dat een kievit een hekel heeft aan lang gras. Door de snelle groei hiervan vanwege het mooie weer zijn waarschijnlijk veel paren verkast naar mais- en bouwland. Het zou dus goed kunnen dat veel kieviten zijn verhuist naar landbouwgrond die niet binnen onze nazorgrayons vallen.
Op de landbouwgrond rond Bollingawier bijvoorbeeld, broedden veel meer kieviten dan de laatste jaren het geval was.
De statistieken laten dat dit jaar dan ook zien. 
In 2014 hadden we 164 nesten van de kievit waarvan 46 op mais en  akkerland, dat is 28.04 procent.
In 2013 waren er 233 nesten van de kievit waarvan 18 op mais en akkerland, dat is 7.72 procent.
Hieronder de totalen van 2014.

                 Kievit        grutto    tureluur    scholekster
Grasland      117         106        63          80
Maisland          4            0          0           2
Akkerland       42            0          0         24
Totaal           164         106        63       106
Uitgekomen   104          58        43         65
Verloren          48          23          5         21
Onbekend       12          25         15         20

Uit de statistieken blijkt dat we steeds meer te weten komen over de broedresultaten, dit jaar werden er 72 nesten met als resultaat onbekend aangeduid.
In 2013 waren dit er nog 217. We zijn met zijn allen steeds beter bezig om alles te registreren.
Vooral de uitkomst van de kievit valt met vrij grote zekerheid vast te stellen, wanneer er in het nest kleine stukjes eierschaal aanwezig zijn kan men vaststellen dat de eieren zijn uitgebroed. De oudervogels verwijderen alleen de grote schalen uit het nest.
Bij de grutto en de tureluur blijven meestal grotere eierschalen in het nest liggen. Wanneer deze schalen van binnen rood geaderd zijn, dus de bloedresten zitten nog aan de binnenkant, dan zijn de eieren uitgekomen. Zijn de eierschalen spierwit van binnen dan zijn ze zeker gepredeerd.
 
Hieronder nog even de resultaten van de vier hoofdsoorten over de laatste drie jaren:

                  2014        2013        2012
Kievit            164          233         182
Grutto           106          145          78
Tureluur           63           64          47
Scholekster   106         102           89

Uit de deze gegevens zou je kunnen concluderen dat de kievit langzaam achteruit gaat, de grutto schommelt heel erg en de tureluur doet het goed. De scholekster gaat zelfs zeer goed, dit terwijl de landelijke cijfers van deze vogel erg slecht zijn.
Het beeld wat ontstaat is dan ook niet helemaal betrouwbaar en dit heeft vooral te maken met de gebieden waar wij nazorg doen. Zo hebben we geen nazorggegevens van bijvoorbeeld een rayon onder Jouswier. Dit betreft een gebied met uitgestelde maaidatum waar tussen de 100 en 150 broedparen van de vier hoofdsoorten aanwezig zijn.

We gaan dit voorjaar het laatste contractjaar in wat betreft de vergoeding voor weidevogelbeheer.
Momenteel is men druk bezig om te beoordelen waar vanaf 2016 de subsidies terecht komen.
Er zullen in ieder geval strengere eisen komen wat betreft de inrichting van een gebied. 
De belangrijkste kenmerken van succesvol weidevogelbeheer zijn hogere waterstanden, kruidenrijk grasland, verspreiding van droge mest, verlate maaidata, mozaïek maaien en de aanleg van plasdras.
Dit vereist wel een aangepaste bedrijfsvoering.
Voor de boeren die meedoen blijkt nog een prettige bijkomstigheid: de koeien zijn veel gezonder door het kruidenrijke gras.
Op dit moment valt ongeveer de helft van ons totale nazorg onder weidevogelbeheer en de andere helft krijgt geen subsidie. Deze laatste categorie zijn boeren waar wij vaak al tientallen jaren nazorg verrichten. In veel gevallen is er door de jaren een hechte band tussen boer en nazorger ontstaan met begrip voor elkaar. Een mooi voorbeeld hiervan is de samenwerking tussen nazorger Jelle Terpstra met boer Symen Meindertsma onder  Wetzens.
Op een perceel grasland broedden drie paar kieviten en drie paar grutto’s dicht bij elkaar.
De drie kievitsnesten stonden bijna op het punt van uitkomen. Jelle kwam met Meindertsma overeen om een stuk van ongeveer 20 bij 25 meter niet te maaien voordat alle nesten uit gekomen waren.
De vogels hebben namelijk een veel grotere kans op succes bij één groot stuk dan dat er allemaal graseilandjes blijven staan.
Zo kan het dus ook zonder dat er sprake van vergoeding is.

Het maaien en daarna het schudden zorgen vaak voor grote frustraties bij de nazorger.
Vaak gebeurt het dat er te weinig gras rond een nest blijft staan. Door het maaien blijft er vaak een lange smalle strook staan terwijl het beter zou zijn dat er een vierkant of een ronde cirkel rond het nest over blijft hoewel dit wat lastiger voor de boer is. Wanneer de boer te dicht langs het nest maait is de vogel vaak zijn rit kwijt. Dit is het vaste paadje waar de vogel langs gaat naar zijn nest.
Bovendien word er tijdens het schudden vaak gras op het nest gegooid waardoor de vogels het nest niet terug kunnen vinden en het verlaten. Boeren en loonwerkers doen zulke dingen niet met opzet maar vaak door onwetendheid.

Nog even terugkomend op het succes rond Bollingawier.
Het succes lijkt hier niet alleen te komen doordat er hier dankzij het lange gras veel broedparen waren, maar ook door de plaatselijke jagers die hier bijna elke vrijdag de ronde doen om de vos kort  te houden.
In het verleden gebeurde het regelmatig dat de vos ’s nachts een bezoek had gebracht en dat er vele nesten geplunderd waren. Afgelopen jaar is er geen nest door de vos verdwenen al zal dit ook komen door het goede muizenjaar. 
Ik zag in het broedseizoen zelf dat er eerst een kiekendief op bezoek kwam en even later een buizerd. Het was een prachtig schouwspel om te zien dat deze roofvogels geen schijn van kans maakten tegen ongeveer dertig kieviten en een paar scholeksters die met zijn allen de roofvogels verdreven.
De weidevogels hebben te maken met vele predatoren, de laatste jaren lijkt deze lijst alleen maar te groeien. Zo is de steenmarter bezig met een indrukwekkende opmars. Waar deze marter vroeger bijna niet voorkwam op de klei boven Dokkum is hij nu ook al te vinden in dorpen die tegen de zeedijk aanliggen.

Ook de roek is een vogel die steeds talrijker voorkomt, alleen al in en rondom Dokkum zijn een tiental roekenkolonies aanwezig.
Hoewel deze vogel niet te boek staat als predator van eieren en jongen van de weidevogels, blijkt dit in de praktijk niet waar te zijn. Toen we een paar jaar geleden een ontzettend droog voorjaar hadden was Harry de Boer er getuige van dat deze vogels massaal de nesten van o.a. meerkoeten plunderden en de bebroede eieren verschalkten.
Normaliter is de emelt het hoofdmenu van de roek en als hier voldoende van zijn dan valt het opeten van eieren wel mee. Maar als de roek bezig is te zoeken naar emelten en hij komt onverwachts een nest tegen van een weidevogel dan worden de eieren toch vaak vernielt of opgegeten.
Bovendien zorgt zo’n roekenkolonie voor veel onrust onder de weidevogels. De roeken van de kolonie aan de Lauwerszeeweg waar tussen de 150 en 200 nesten zijn vliegen bijvoorbeeld langs Wetzens waar mijn nazorggebied is.
Elke keer wanneer de roeken langs vliegen komen de kieviten en grutto’s van hun nest om de achtervolging in te zetten. Als de roeken voorbij zijn dienen de volgende roeken zich al weer aan met als gevolg dat weer alle weidevogels opvliegen.
De neef van de roek, de zwarte kraai, maakt handig gebruik van de onrust die de roeken veroorzaken. Zij plunderen soms de nesten terwijl de grutto en de kievit in de lucht zijn.
Het is daarom belangrijk dat de weidevogels zo veel mogelijk bij elkaar broeden, zodat ze elkaar kunnen helpen in de strijd tegen predatoren.
De provincie wil zich vooral richten op plaatsen waar veel weidevogels broeden en misschien is dit ook wel het beste om goede resultaten te kunnen behalen. Bovendien komen de subsidies dan terecht bij de boeren die er het meeste recht op hebben, dat is nu niet altijd het geval.

Benno van der Meulen


3 Mei 2017 Excursie Fryske Gea bij it soal te Workum - lees verder >>

26 April 2017 Nazorgavond 24 april - lees verder >>

19 Maart 2017 1e kievitsei 2017 Dongeradeel gevonden - lees verder >>

20 Juli 2016 Nazorg 2016 - lees verder >>

11 Juli 2016 Excursie Schiermonnikoog - lees verder >>

21 April 2016 Nazorgvergadering !!! - lees verder >>

31 Maart 2016 Excursie - lees verder >>

11 Maart 2016 Voorjaar 2016 - lees verder >>

7 Maart 2016 Vogelwacht Dokkum e.o. nu ook op facebook - lees verder >>

26 Februari 2016 Ereleden vogelwacht - lees verder >>

2 Februari 2016 Aaisykjen - lees verder >>

5 Januari 2016 50 jaar Vogelwacht Dokkum e.o. - lees verder >>

28 December 2015 Winter 2015 / 2016 - lees verder >>

15 April 2015 Kievitsbloem - lees verder >>

7 Maart 2015 Nationaal Park Lauwersmeer - lees verder >>

1 Maart 2015 Geen eieren rapen, wel nazorg - lees verder >>

16 Februari 2015 Jaarvergadering op 27 februari - lees verder >>

5 Februari 2015 Vogelwacht Dokkum 50 jaar in 2015 - lees verder >>

24 Januari 2015 Vogelwacht 50 jaar, suggesties welkom - lees verder >>

15 Januari 2015 Weer een jaar voorbij - lees verder >>

8 Januari 2015 Wintervoedering 2014 - lees verder >>

1 December 2014 Goede email-adres doorgeven - lees verder >>

23 November 2014 Statistieken Nazorg 2014 - lees verder >>

27 Oktober 2014 Broedzorg nestkasten 2014 - lees verder >>

14 Oktober 2014 Broedzorg eenden korven 2014 - lees verder >>

5 September 2014 Nazorg 2014 - lees verder >>

11 Juni 2014 Bijzondere vondst op 19 mei - lees verder >>

13 Mei 2014 Tussenstand nazorg 2014 - lees verder >>

7 April 2014 Eerste ei op 15 maart 2014 - lees verder >>